بافت شناسی(histology)

            قسمتی از علوم تشریحی است که ساختمان میکروسکوپی

             ارگانهای مختلف بدن را مورد بحث و بررسی قرار می‌دهد.

 

 


_هر بافت مجموعه‌ای از سلولهای تخصص یافته می‌باشد که کار معینی را انجام می‌دهند.

ـبافتهای بدن به چهار دسته اصلی به نامهای پوششی ، پیوندی(همبند) ، عضلانی و عصبی تقسیم می‌شوند.

_بافتهای غضروفی ، استخوانی و خونی بافتهای همبند تخصص یافته محسوب می‌شوند.

 _یادگیری جزئیات ساختمانی ارگانها و اعضای مختلف برای فهم فعالیت فیزیولوژیک و تغییرات پاتولوژیک آنها ضروری است.

_بنابراین بافت شناسی نه تنها به عنوان علمی مستقل نمی‌تواند مطرح گردد بلکه بهتر است مرتبط با سایر شاخه‌های علم پزشکی و به عنوان یکی از پایه‌های اصلی علوم پایه پزشکی مورد توجه قرار گیرد.

 

بافت پوششی

بافت پوششی بیرونی‌ترین و درونی‌ترین سطح هر اندام را می‌پوشاند.

مانند:آندوتلیوم(پوشش درونی رگهای خونی) یا مزوتلیوم (پوشش سطح بیرونی قلب ، شش و دستگاه گوارش).

این نوع بافت ممکن است از اکتودرم ، مزودرم و یا آندودرم منشا بگیرد. برای مثال پوشش پوست ،اکتودرمی است ولی پوشش رگهای خونی ،مزودرمی است.

بافت پوششی اندام ممکن است دارای برجستگی (جوانه چشایی)

 چین خوردگی (کریپتهای روده)

 

ویا پرز (روده کوچک)

 باشد این ساختارها سطح اندامهای مربوطه را افزایش می‌دهند.

 

وظایف بافت پوششی

بافت پوششی به عنوان:

محافظ بدن (مانند پوست بدن)

ترشح مواد (مانند غدد ترشحی درون ریز و برون ریز)

دفع مواد (مانند بافت پوششی کلیه)

جذب مواد (مانند بافت پوششی روده)

دریافت حس (مانند مخاط بینی)

نرم کردن (مانند مخاط روده)

تکثیر (مانند بیضه و تخمدان) نقش دارد.

 

ساختار انواع بافتهای پوششی

بافت پوششی به دو شکل ساده (تک لایه‌ای) و مطبق (چند لایه‌ای) در بدن وجود دارد. 

 

1-بافت پوششی تک لایه

از یک ردیف سلول تشکیل می شود که قاعده تمام سلولها روی لایه بازال قرار دارد و به سه دسته عمده تقسیم می شوند:

الف)بافت پوششی تک لایه سنگفرشی

ب) بافت پوششی تک لایه مکعبی

ج) بافت پوششی تک لایه استوانه ای

 

2-بافت پوششی چند لایه

بافت پوششی چند لایه (مطبق) از چندین ردیف سلول که روی هم قرار گرفته اند تشکیل گردیده است و چهار دسته تقسیم می شود:

الف)بافت پوششی چند لایه سنگفرشی

 ب) بافت پوششی چند لایه کاذب

ج) بافت پوششی چند لایه متغیر

د)بافت پوششی چند لایه مکعبی و منشوری

 

استثنائات

در این میان استثنائاتی را نیز برای بافت پوششی بیان نموده اند که از ا ین دسته می توان به دو مورد اشاره کرد:

1- بافت پوششی استوانه ای شبه مطبق که در آن قاعده همه سلولها روی غشاء پایه قرار دارد ولی بصورت کاذب چند لایه دیده می شود    (همانند باف پوششی نای)

2-بافت پوششی انتقالی یا ترانزیشنال (همانند بافت پوششی مثانه)

 

باتشکر از شما برای خواندن این مطالب

یاحق.....